محمد تقي جعفري

28

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

و مىتوان جريان خلقت ، از حالت بسته رو به باز شدن و انبساط را از قرآن مجيد استفاده نمود . آيهء مربوط به اين جريان را در آغاز اين مبحث آورديم كه جريان مزبور را صراحتا بيان فرموده است . آيهء مزبور بطور اجمال جريان خلقت آسمانها و زمين را از حالت بسته بودن به انبساط تذكَّر مىدهد ، و آيات ديگر مقدارى ديگر از خصوصيّات خلقت و هويّت آسمانها و زمين را توضيح مىدهد از آن جمله : 1 - انبساط آسمانها هنوز ادامه دارد . اين مطلب از آيه 48 سورهء الذّاريات استفاده مىشود : * ( وَالسَّماءَ بَنَيْناها بِأَيْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ ) * ( و آسمان را با قدرت آفريديم و آن را وسعت مىبخشيم . ) اين آيه موضوع انبساط را صريحا مطرح فرموده است كه امروزه از مسلَّمات علوم كيهانى مىباشد . دانشمندان دوران جديد مسئله را بدين ترتيب بررسى مىكنند : « كشف رياضى مدل جهان بتوسّط فريدمن با يك كشف رصدى مطابقت دارد كه توسّط منجّم رصدخانهء مونت ويلسن ، ادوين هبل انجام يافت . وى دريافت كه نورى كه از كهكشانهاى بسيار دور به ما مىرسد ، يك انتقال خطوط طيفى به سوى انتهاى قرمز طيف نشان مىدهد ، و اين انتقال به نسبت مستقيم مسافت كهكشانها از ما افزايش مىيابد . با اين تفسير كه انتقال مشهود نور قرمز به علَّت سرعتهاى پسرو منابع نورى پديد مىآيد ( و در حال حاضر هيچ توضيح معقول ديگر براى آن وجود ندارد ) به اين نتيجه مىرسند كه : جهان ما در يك حالت انبساط يكنواخت است و سرعتهاى پسرو مشترك ميان هر دو كهكشان در فضا متناسب با مسافت ميان آنهاست . كار فريد من ، هبل و همكار وى ميلتن هوماسن پىريزى و اساس » تئورى جهان انبساط يابنده اى « را بنا نهاد كه بعدا توسّط يك منجم بلژيكى ژرژ لومتر تكميل شد . بنا بر نظر لومتر